Tydzień Mózgu 2021: „Depresja jako choroba cywilizacyjna” Prof. dr hab. med. Dominika Dudek, piątek 19 marca godz. 17.00
Szanowni Państwo
Już za tydzień – w piątek 19 marca o godzinie 17.00 kolejny ostatni Tygodnia Mózgu 2021 w Instytucie Nenckiego!
Wykład odbędzie się na platformie zoom pod linkiem: https://zoom.us/j/97101594567
Serdecznie zapraszamy!
Prof. dr hab. med. Dominika Dudek z Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego przedstawi wykład pt. „Depresja jako choroba cywilizacyjna”
Słowo „depresja” jest pojęciem niejednoznacznym. W języku potocznym oznacza stan chwilowego przygnębienia, chandry, obniżenia nastroju. Stwierdzenie „jestem w depresji” bywa używane zamiast bardziej adekwatnego „jest mi smutno”. W psychiatrii natomiast odnosi się do całego zespołu objawów, wśród których obniżenie nastroju stanowi kluczowy, lecz nie jedyny element. Dolegliwości powodują cierpienie i poważne upośledzenie normalnego funkcjonowania, są zjawiskiem chorobowym i zazwyczaj wymagają fachowej pomocy. Poszukiwanie nie dały jednoznacznej odpowiedzi na temat przyczyn zaburzeń depresyjnych. Przyjęto, że depresja jest chorobą o wieloczynnikowej etiologii i u każdego pacjenta można odnaleźć tak uwarunkowania psychologiczno-społeczne, jaki i czysto biologiczne.
W ICD-10 opisano trzy podstawowe objawy depresji (obniżenie nastroju, utrata zainteresowań i zadowolenia, zmniejszona energia lub zwiększona męczliwość) oraz objawy dodatkowe (poczucie winy i wyrzuty sumienia, spadek zaufania lub szacunku do siebie, zmniejszona zdolność myślenia lub koncentracji uwagi, pobudzenie lub zahamowanie ruchowe, myśli lub zachowania samobójcze, zaburzenia snu, spadek lub wzrost łaknienia).
Rozpoznanie depresji opiera się na stwierdzeniu odpowiedniej ilości opisanych objawów, występujących przez okres co najmniej 2 tygodni. Od lat obserwuje się wyraźny i szybki wzrost liczby hospitalizacji z powodu depresji. Roczna chorobowość szacowana jest na 3%, co oznacza, że ok. 100 mln ludzi na kuli ziemskiej przejawia w tym czasie kliniczne objawy depresji i wymaga leczenia psychiatrycznego. Uważa się, że w krajach Europy Zachodniej wskaźnik ten wynosi 4% dla całej populacji, zaś dla osób, które osiągnęły wiek ryzyka – 10%. Ryzyko zachorowania na depresję w ciągu życia waha się od 10 do 25% dla kobiet i od 5 do 12% dla mężczyzn. Na zaburzenia depresyjne cierpi 15% osób zgłaszających się z powodu różnych dolegliwości do lekarza. W ponad połowie przypadków depresja pozostaje nierozpoznana, a co za tym idzie nie leczona. Stwierdzane obecnie wyraźnie większe wskaźniki rozpowszechnienia depresji w porównaniu z dawnymi danymi to nie tylko wynik poszerzenia kryteriów diagnostycznych i większej wykrywalności stanów depresyjnych, ale również skutek rzeczywistego wzrostu liczby zachorowań. Współczesność przynosi ze sobą wiele zjawisk, które powodują większą podatność na wystąpienie depresji. Istotną rolę odgrywają tu czynniki społeczno-kulturowe jak wzajemna wrogość i zobojętnienie w relacjach interpersonalnych, kurczenie się przestrzeni życiowej, anonimowość i „samotność w tłumie”, coraz szybsza komunikacja i wymiana informacji, nierównomierny rozwój ekonomiczno-społeczny, bezrobocie i zagrożenie utratą pracy, kryzys autorytetów i wartości. Nie należy również zapominać o coraz większym rozpowszechnieniu różnych związków chemicznych (w tym i leków) mających działanie depresjogenne oraz o znaczeniu wydłużenia średniej długości życia populacji i starzenia się społeczeństw.
Prof. dr hab. med. Dominika Dudek – absolwentka Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Krakowie. Założycielka oraz kierownik jednostki organizacyjnej CM UJ – Zakładu Zaburzeń Afektywnych w latach 2013–2017. Od 2017 r. kierownik Kliniki Psychiatrii Dorosłych Katedry Psychiatrii UJ CM, aktualnie kierownik Katedry Psychiatrii UJ CM. Prezes Elekt Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, członek Rady Naukowej IPiN. Organizatorka corocznej Konferencji z cyklu „Farmakoterapia, Psychoterapia i Rehabilitacja Zaburzeń Afektywnych”. Przewodnicząca Państwowej Komisji Egzaminacyjnej w Krakowie w dziedzinie psychiatrii, członek Local Organising Committee EPA 2019 Warsaw. Redaktor Naczelna czasopisma Psychiatria Polska. Autorka i współautorka kilkuset publikacji naukowych, redaktorka i współautorka książek o tematyce psychiatrycznej. Uhonorowana wieloma prestiżowymi nagrodami, m.in. nagrodą Ministra Zdrowia oraz nagrodą Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego.
